پرخاشگری در مدرسه یک موضوع مبرم است که دانش آموزان، معلمان و محیط یادگیری کلی را تحت تاثیر قرار می دهد. این امر به اشکال مختلف از جمله دعوای فیزیکی، آزار کلامی، زورگویی سایبری و رفتار منفعلانه – پرخاشگرانه ظاهر می شود. پرخاشگری در مدرسه نه تنها پیشرفت تحصیلی را مختل می کند، بلکه منجر به عواقب روانی شدید می شود.
پرخاشگری در مدرسه را می توان به طور کلی به نوع فیزیکی، کلامی، رابطه ای و سایبری طبقه بندی کرد.
فیزیکی – این شامل ضربه زدن، هل دادن یا هر گونه آسیب جسمانی است که به دانش آموز دیگری وارد شود. این قابل توجه ترین شکل پرخاشگری است و اغلب منجر به اقدامات انضباطی می شود.
کلامی – این شامل نام بردن، توهین، تهدید و هر نوع ارتباط کلامی مضر با هدف تحقیر فرد دیگر است.
رابطه ای – این امر ظریف تر است و شامل طرد شدن از گروه ها، شایعه پراکنی و دستکاری در روابط اجتماعی برای آسیب رساندن عاطفی به فرد می شود.
تهاجم سایبری – با ظهور ارتباطات دیجیتال، آزار و اذیت سایبری به یک موضوع رایج تبدیل شده است که شامل تهدید، آزار و اذیت یا تحقیر از طریق رسانه های اجتماعی، ایمیل ها یا پلتفرم های پیام رسانی می شود.
علل پرخاشگری در مدرسه
عوامل متعددی در ایجاد رفتار پرخاشگرانه در دانشآموزان نقش دارند، از ویژگی های شخصیتی فردی تا تأثیرات محیطی.
۱٫ محیط خانواده
کودکانی که در خانوادههای خشن یا بیتوجهی بزرگ میشوند، بیشتر در مدرسه رفتار پرخاشگرانه از خود نشان میدهند.
قرار گرفتن در معرض خشونت خانگی، شیوههای فرزندپروری مستبدانه یا توهینآمیز و عدم حمایت عاطفی میتواند منجر به ناامیدی و پرخاشگری شود.
فقدان نظارت والدین همچنین ممکن است به تقلید کودکان از رفتارهای پرخاشگرانه ای که در خانه مشاهده می کنند کمک کند.
۲٫ نفوذ همتایان
گروه همسالان نقش مهمی در شکل دادن به رفتار کودک دارند.
اگر دانش آموزی با همسالان پرخاشگر یا بزهکار معاشرت کند، ممکن است تمایلات پرخاشگرانه مشابهی داشته باشد.
قلدری اغلب از فشار همسالان ناشی می شود، جایی که دانش آموزان احساس می کنند نیاز به تسلط یا اعمال قدرت بر دیگران دارند.
۳٫ نفوذ رسانه ها
بازیهای ویدیویی خشونتآمیز، فیلمها و محتوای رسانههای اجتماعی میتوانند حساسیت کودکان را نسبت به پرخاشگری کاهش داده و آن را قابل قبول جلوه دهند.
مطالعات نشان می دهد که قرار گرفتن بیش از حد در معرض رسانه های خشونت آمیز، احتمال رفتار پرخاشگرانه را در افراد جوان افزایش می دهد.
۴٫ محیط مدرسه
فقدان سیاست های انضباطی مناسب و مداخله ناکارآمد معلم می تواند فرهنگ پرخاشگری را پرورش دهد.
کلاسهای شلوغ و فشار تحصیلی بالا نیز ممکن است به ناامیدی کمک کند و منجر به طغیانهای تهاجمی شود.
۵٫ عوامل روانی و زیستی
شرایط سلامت روان مانند اضطراب، افسردگی و اختلالات سلوک می تواند منجر به تمایلات پرخاشگرانه شود.
عوامل عصبی، مانند عدم تعادل در مواد شیمیایی مغز مانند سروتونین، با افزایش پرخاشگری مرتبط است.
عوارض پرخاشگری
پرخاشگری در مدرسه پیامدهای گسترده ای برای دانش آموزان، معلمان و کل سیستم آموزشی دارد.
۱٫ تأثیر روانی و عاطفی
قربانیان پرخاشگری اغلب عزت نفس پایین، اضطراب و افسردگی را تجربه می کنند.
قرار گرفتن مداوم در معرض پرخاشگری می تواند منجر به آسیب های روانی طولانی مدت و پریشانی عاطفی شود.
خود دانش آموزان پرخاشگر ممکن است به دلیل احساس گناه، طرد اجتماعی یا اقدامات انضباطی دچار مشکلات روانی شوند.
۲٫ عملکرد تحصیلی
پرخاشگری محیط یادگیری را مختل می کند و تمرکز را برای دانش آموزان دشوار می کند.
قربانیان ممکن است برای فرار از قلدری از مدرسه اجتناب کنند که منجر به عملکرد تحصیلی ضعیف می شود.
دانش آموزان پرخاشگر ممکن است با تعلیق یا اخراج مواجه شوند که تأثیر منفی بر آینده تحصیلی آنها خواهد داشت.
۳٫ پیامدهای اجتماعی
دانش آموزان پرخاشگر اغلب به دلیل رفتارشان با روابط اجتماعی دست و پنجه نرم می کنند.
قربانیان ممکن است مسائل مربوط به اعتماد را ایجاد کنند و ایجاد روابط دوستانه معنادار برایشان مشکل باشد.
اگر پرخاشگری و قلدری برطرف نشود، ممکن است شهرت مدرسه آسیب ببیند.
۴٫ افزایش خطر رفتار مجرمانه
مطالعات نشان می دهد که پرخاشگری کنترل نشده در دوران کودکی می تواند منجر به رفتار مجرمانه در بزرگسالی شود.
دانش آموزان پرخاشگر در معرض خطر بیشتری برای درگیر شدن در جنایات خشونت آمیز یا سوء مصرف مواد در آینده هستند.
راهکارهای کاهش پرخاشگری در مدرسه
رسیدگی به پرخاشگری مدرسه نیازمند تلاش جمعی از سوی والدین، معلمان، دانش آموزان و جامعه است.
۱٫ اجرای سیاست های ضد قلدری
مدارس باید سیاستهای روشنی را در برابر تجاوز وضع کنند و از اجرای دقیق آن اطمینان حاصل کنند.
کمپین ها و کارگاه های آموزشی ضد قلدری می توانند آگاهی ایجاد کنند و از رفتار پرخاشگرانه جلوگیری کنند.
۲٫ ترویج نظم و انضباط مثبت
معلم ها باید به جای اقدامات تنبیهی بر روی نظم سازنده تمرکز کنند.
برنامههای حل تعارض میتواند به دانشآموزان کمک کند تا روشهای غیرخشونتآمیز برای رسیدگی به اختلافات را بیاموزند.
۳٫ تشویق مشارکت والدین
والدین باید در زندگی مدرسه ای فرزندشان مشارکت داشته باشند و بر رفتار او در خانه نظارت داشته باشند.
ارتباط باز بین والدین و معلمان می تواند به شناسایی علائم اولیه پرخاشگری کمک کند.
۴٫ تقویت حمایت از سلامت روان
مدارس باید مشاوران آموزش دیده برای حمایت از دانش آموزانی که با پرخاشگری یا قربانی شدن برخورد می کنند داشته باشند.
تشویق هوش هیجانی از طریق برنامه های ذهن آگاهی و مدیریت استرس می تواند به دانش آموزان کمک کند تا احساسات خود را بهتر تنظیم کنند.
۵٫ ایجاد محیط مثبت در مدرسه
تشویق مهربانی، همدلی و فراگیری از طریق فعالیت های فوق برنامه می تواند پرخاشگری را کاهش دهد.
معلمان باید با نشان دادن احترام و ارتباط غیر تهاجمی به عنوان الگو عمل کنند.
